Peter Boelhouwer: ’Nederland is niet volgebouwd’

13 februari 2021

bron: Alkmaarsche Courant, Merlin Mulder, zaterdag 13 februari 2021

Het is geen kwestie van bouwen óf natuur behouden, aldus Peter Boelhouwer, hoogleraar bij TU Delft en woningbouwexpert. De twee kunnen elkaar versterken: „Er wordt gedacht dat Nederland volgebouwd is. Absoluut niet waar, ons land is voor zo’n zeven procent bebouwd met woningen. Dan tel ik daar straten en winkels in de wijk bij. Van verstening door huizen is geen sprake.”

Van natuur opofferen is geen sprake, aldus Boelhouwer. „Kletskoek, we hebben naar verhouding te veel landbouw. Dat is het probleem. Tweederde van ons land wordt ingenomen door landbouw, terwijl deze sector maar voor zo’n zes procent bijdraagt aan het bruto binnenlands product. Allerlei problemen ontstaan door hoe we die gebieden indelen, neem verzakkingen en droogte. Je moet je afvragen of wij als klein land zoveel moeten produceren voor andere landen. Is het niet beter om voor kleinschaligere, circulaire landbouw te gaan?”

Minder landbouwgrond betekent meer ruimte voor natuur en woningbouw. „Woningbouw en natuur kunnen elkaar versterken. Je ziet op allerlei plekken community’s ontstaan, waarbij met geld van huizen in natuur wordt geïnvesteerd. In Zuid-Holland veranderde een gebied met uienlandbouwgrond in het grootste bos van de provincie. Heb je minder landbouwgrond nodig, kan je die ruimte inzetten voor het creëren van meren en plassen, om wateroverlast tegen te gaan. En: hoe fijn is het om bij het water te wonen?”

Boelhouwer ziet al jaren hoe het mis gaat met de woningmarkt. Urgent is het generatieconflict, vindt hij. „Mijn generatie zit er meestal goed bij in een koophuis. Jongeren kunnen steeds moeilijker een huis vinden en de arbeidsmarkt is onzeker. Tijdelijke contracten, hoge huur en kopen is lastig. Deze generatie valt overal buiten. Zorgwekkend. Ze protesteren voor een beter klimaat, dat is heel goed, maar ze moeten ook iets doen aan problemen die ze te wachten staan op de woning- en arbeidsmarkt. Ik zeg tegen mijn studenten: waarom worden jullie niet boos! Laat van je horen, zoals de generaties voor jullie deden!”

Tien jaar terug is geen rekening gehouden met de groei van Nederland, die onder meer door migratie ontstaat. „Toen werd gezegd: Nederland is af, het ministerie voor Volkshuisvesting werd opgeheven. Maar de vraag naar huizen steeg. Er kwamen de afgelopen tijd door migratie per jaar ruim 80.000 tot bijna 120.000 in 2019 mensen bij. Nu ligt immigratie even stil, maar na corona groeit Nederland verder, verwacht het CBS. Ik vind dat wie arbeidsmigranten hier naartoe haalt, deels verantwoordelijk moet zijn voor huisvesting. Leuk dat je een sorteercentrum bouwt, maar waar moeten die mensen wonen? Daar wordt te weinig aan gedacht en zorgt voor meer krapte.”

Die krapte is niet zomaar op te lossen. „Er is een tekort van ruim 300.000 woningen. Naar de bouwaanvragen gekeken, groeit dit tekort de komende jaren verder naar misschien een half miljoen woningen. Zo’n 60.000 bouwvergunningen zijn er de afgelopen twee jaar jaarlijks afgegeven. Veel te weinig nieuwbouw om het tekort op te lossen.”

Tijdelijke oplossingen zijn er wel, zoals tijdelijke woonwijken bouwen die na tien of vijftien jaar afgebroken worden of verplaatst. Die zouden tijdelijk ’in het groen’ kunnen. Lege kantoren en winkelruimten zijn geschikt om om te bouwen, aldus de woningbouwexpert.

Een minister voor Volkshuisvesting is volgens Boelhouwer een goed idee. „Maar hij of zij moet geld en doorzettingsvermogen hebben. Ik denk dat het goed is dat het Rijk, net als vroeger, de programmering van bouwprojecten op zich neemt, samen met gemeenten en provincies. Kijk landelijk waar woningen kunnen komen en zorg dat er gebouwd wordt. Er is een enorme ruimteclaim en het Rijk kan overzicht houden.”

„Het is belangrijk dat het Rijk investeert in nieuwe woonprojecten. Vroeger was dit normaal, bij Vinex-wijken is vijf à zes miljard gestoken voor onder andere infrastructuur en voorzieningen. Dat geld verdient zich terug. Nu moet de eerste koper al die kosten zelf betalen, waardoor projecten ontzettend duur worden.’’

rm

Meest gelezen

© Woningmakers regio Alkmaar | Webdesign en realisatie 2021: Kobalt Digital